محمد رضا واليزاده معجزى

59

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

رسيد . اميرزاده به قلعه حاجى قاسم نزول فرمودند و اعيان شهر كلا و جزا به تهنيت و استقبال آمدند و نواب حشمت الدوله راضى به سفر تهران شده ، نواب مستطاب اميرزاده معظم خردمند قلوب اعاظم و اعيان و علما و سادات و سرهنگان و سرتيپان را به خدمت دولت ابدمدت قرين شوق و شعف نموده ، در كمال جلال قصد ورود كرمانشاهان فرموده اعاظم شهر مستعد استقبال مركب اميرزاده بزرگوار شدند و به تمكين نواب حشمت الدوله نپرداختند . حشمت الدوله ناچار شده از كرمانشاهان بيرون آمده ، راه تهران و شرفيابى حضور پادشاه جوان محمد شاه را دربرگيرد . نواب اميرزاده مكرم بهرام ميرزا با ابهتى تمام وارد شهر كرمانشاهان شده به ضبط و ربط امورات [ و ] سرحددارى پرداخت و خود را در خدمتگزارى اعلى مورد التفات‌هاى خسروانه ساخت و حشمت الدوله با اين‌كه چندين عراده توپ آماده و چند هزار سوار مهيا داشت ، ناچار همه را افكنده به دار الخلافه آمده به ملازمت و مطاوعت و متابعت گردن نهاد . « 1 » به‌طورى كه ملاحظه مىفرمايند هدايت در روضة الصفا ديگر راجع به اعزام حشمت الدوله به شهر اردبيل و زندانى كردن او با شاهزادگان ديگر - كه لابد همه از نسل محمد على ميرزا دولتشاه بوده‌اند - چيزى در تاريخ خود ننوشته و معلوم نيست وى عمدا و به ملاحظاتى سكوت را در اين مورد صلاح ديده و يا اين‌كه از اين قضيه آگاه نشده بود و يا اين‌كه مورخين ديگر اشتباه كرده‌اند و اين موضوع حقيقت نداشته [ است . ] يادداشتها 1 . محقق مدقق ميرزا محمد على ( معلم حبيب‌آبادى ) در كتاب ارزنده مكارم الآثار محمد تقى ميرزا حسام السلطنه را چنين معرفى كرده : " وى فرزند فتحعلى شاه خاقان است و خود از معاريف شاهزادگان قاجاريه بوده كه شعر هم مىگفته و تخلص « شوكت » مىنموده . وى در روز شنبه ششم ماه صفر المظفر سال 1206 قمرى از بطن زينب خانم خواهر عليخان بختيارى متولد شده و بطورى كه از سنوات متفرقه ( منتظم ناصرى ، جلد سيم ) برمىآيد ، وى در سنه 1244 به حكومت بروجرد و سيلاخور و جاپلق برقرار گرديد و در سنه 1248 از راه سرچم و نيك‌پى به آهنگ جنگ روس ، به آذربايجان رفت و در سنه 1246 با برادرزاده خود محمد حسين ميرزا حشمت الدوله ، فرزند محمد على ميرزا دولتشاه ، به نزاع برخاست كه دنباله آن تا سنه 1247

--> ( 1 ) . مؤلف منتظم ناصرى حشمت را به راست يا دروغ نسبت استقلال‌طلبى داده و مىنويسد : « نواب بهرام ميرزا كه از عرض راه دار الخلافه مامور كردستان و انتزاع كرمانشاهان از حشمت الدوله محمد حسين ميرزا شده بود ، به كرمانشاهان ورود نمود و حشمت الدوله كه دم از استقلال مىزد ، ناچار به آستان مبارك آمد .